«
«
حفاظت از قوچ و میش لارستان
حفاظت از قوچ و میش لارستان

گوسفند لارستان از کمیاب‌ترین گوسفند‌های وحشی جهان است و تنها از لارستان در جنوب استان فارس تا کوه‌های شمال بندرعباس زندگی می‌کند. تعداد این جانور که نسبت به سایر گوسفندهای وحشی جثه‌ای کوچک و ظریفی دارد در دهه‌های گذشته کم شده است، اما پراکندگی و جمعیت آن تا به حال به درستی بررسی نشده بود. از این رو مؤسسه‌ی حیات وحش میراث پارسیان برای بررسی وضعیت گوسفند لارستان و تدوین و اجرای برنامه‌ای حفاظتی دست به کار شد. طی پاییز و زمستان ۱۳۹۰ سه گروه از کارشناسان مؤسسه‌ی حیات وحش برای انجام یک بررسی سریع (Rapid Survey) به زیست‌گاه‌های گوسفند لارستان اعزام شدند. گروه نخست زیست‌گاه‌های گوسفند لارستان را از کوه هوا، میان خنج و علامرودشت در غرب تا تپه‌های میان بستک و بندر خمیر در شرق پیمود و از جنوب تا کوه‌های گاوبندی پیش رفت. گروه دوم منطقه‌ی حفاظت‌شده‌ی هُرمُد را بررسی کرد که در سال ۱۳۵۴برای حفاظت گوسفند وحشی لارستان به عنوان منطقه‌ی حفاظت‌شده انتخاب شده است. گروه سوم نیز کوه‌های جنوب غربی بستک تا منطقه‌ی حفاظت‌شده‌ی گنو را بررسی کرد.
تخمین جمعیت گوسفند وحشی لارستان ۵۵۰ تا ۷۵۰ رأس است. این در حالی است که گروه دوم ۱۵۹ رأس و گروه سوم ۲۳۵ رأس قوچ و میش مشاهده کرده‌اند. بر اساس سرشماری‌های سازمان محیط زیست جمعیت گوسفند در منطقه‌ی حفاظت‌شده‌ی هرمد طی سی سال گزشته هشتاد درصد کاهش یافته است. کارشناسان ما تلاش کردند تا ریشه‌ی این کاهش جمعیت را در هر منطقه بیابند. آن‌ها عموماً توسعه‌ی فعالیت‌های انسان به شکل‌های گوناگون را باعث این کاهش جمعیت یافتند. در منطقه‌ی هرمد کمبود آب از مهم‌ترین تهدیدهای قوچ و میش‌ها است و آبشخورها و تلمبه‌هایی دچار فرسودگی و خرابی شده‌اند. کمبود نیروی انسانی و بودجه‌ی مالی منطقه‌ی هرمد را تهدید می‌کند. این در حالی‌ست که شکار غیر مجاز در منطقه برای تأمین زندگی و تفریح رواج دارد. دام نیز وارد منطقه می‌شود و در کنار چِرای بیش از حد و ناامن کردن منطقه برای وحوش عامل ورود بیماری‌های گوناگون نیز هست.
در مناطقی که حفاظت‌شده نیستند تهدید اصلی شکار غیرمجاز است. معدن‌کاری گسترده در زیست‌گاه گوسفند لارستان هم خود باعث از خرابی آن است، هم به شکار دامن می‌زند، چون برای دست‌رسی به معادن راه‌های زیادی ساخته می‌شوند و شکارچیان متخلّف از طریق این راه‌ها به آسانی وارد مناطق دورافتاده می‌شوند. سازمان محیط زیست نیز امکانات کافی برای حفاظت ندارد. منطقه‌ی کشار، که طبق برآوردها بیش‌ترین گوسفندهای لارستان استان هرمزگان را دارد، محیطبان ندارد. با چنین وضعیتی نمی‌توان انتظار داشت که نیروهای سازمان در مناطق حفاظت‌نشده حضور داشته باشند. در حال حاضر یکی مهم‌ترین عامل حفاظت از قوچ و میش لارستان همیاران محیط زیست هستند. همیاران افرادی هستند که با علاقه‌ی شخصی به سازمان محیط زیست کمک می‌کنند. همیاران از جمله از آبشخورها نگه‌داری می‌کنند، ورود متخلفان به منطقه را به سازمان اطلاع می‌دهند و با محیطبانان به گشت می‌روند. متأسفانه این همیاران آن گونه که شایسته است مورد حمایت سازمان و قانون نیستند و حتی گاه به دلیل کمک داوطلبانه‌شان به طبیعت دچار مشکلاتی می‌شوند. برای نمونه سال گذشته همیاری به نام باقر که نامش در خبرگزاری‌ها نیز آمد به دلیل برخورد با یک شکارچی متخلف زندانی شد.
مؤسسه‌ی حیات وحش قصد دارد که در جهت رفع مشکلات گوسفند وحشی لارستان بکوشد. نتایج بررسی سریع ما نشان می‌دهند که برای حفاظت از این جانور برنامه‌ای همه‌جانبه لازم است که به مشکلات زیست‌گاهی به همان میزان جنبه‌های اجتماع توجه کند. در این راستا مؤسسه با حمایت PWF و با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست قصد ایجاد یک حفاظت‌گاه (قرق) مردم‌نهاد در زیست‌گاه گوسفند لارستان را دارد. هدف از این کار نه تنها حفاظت از محیط زیست و جانوران بلکه حمایت از مردم بومی منطقه و حفظ و احیای زندگی اصیل آن‌هاست.

گزارش بررسی سریع وضعیت قوچ لارستان

 

laristanwildsheep-infographic

دانلود نسخه pdf اینفوگرافیک قوچ و میش لارستان

 

اخبار مرتبط با پروژه:

سفر آموزشی همیاران محلی استان هرمزگان به استان های فارس و یزد خرداد ۹۵

لبخند باران بر آکاسیاهای غرب هرمزگان

اقدام برای مدیریت منابع آبی در زیستگاه های قوچ و میش لارستان

مشاهده حیات وحش بر سر آبشخور ساخته شده

تهیه مخزن و ساخت آبشخور در منطقه چمپه و گارستانه، شهرستان بندرلنگه

صندوق حیات وحش هرمزگان

Share This: