«
«
سهم ما از تجارت غیرقانونی گونه‌های وحشی چقدر است؟ 
سهم ما از تجارت غیرقانونی گونه‌های وحشی چقدر است؟ 

مشاهده صحنه‌های شکار حیوانات توسط انسان و یا مشاهده حیواناتی که در شرایط بد و در اسارت نگه‌داری می‌شوند برای بسیاری از مردم ناراحت کننده است. بسیاری اوقات، انسان‌ها حیوانات وحشی را به دلیل ترس می‌کشند، گاهی به شکار حیوانات افتخار می‌کنند و گاهی نیز برای جلوگیری از وارد شدن خسارت به محصولات کشاورزی و دام‌های اهلی به کشتار حیوانات می‌پردازند. اما یک دلیل عمده کشتار و یا به اسارت کشیدن حیوانات، منافع اقتصادی افراد است. همانگونه که در افریقا فیل‌ها به خاطر عاجشان، کرگدن‌ها به خاطر شاخشان و در آسیا ببرها به خاطر پوست و استخوانشان شکار می‌شوند و بسیاری از پرنده‌های رنگارنگ جنگل‌های استوایی به دلیل زیبایی‌شان به اسارت کشیده می‌شوند، در کشور ما نیز مشابه چنین اقدام‌هایی وجود دارد.

گیاهخوارانی همچون کل و بز، قوچ و میش، آهو و جبیر به خاطر گوشت، شاخ و پوستشان شکار می‌شوند و در بازارهای زیرزمینی به فروش می‌رسند. صیادان غیرقانونی پرندگان و ماهی‌ها، سالانه صدها تن گوشت پرندگان مهاجر و آبزیان مختلف را در بازارهای غیررسمی عرضه می‌کنند. انواع پرندگان شکاری مانند بالابان‌ها برای فروش در بازار کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس زنده‌گیری می‌شوند و هر ساله بسیاری افراد با هدف شکار هوبره راهی بیابان‌های مرکزی ایران می‌شوند. از طرف دیگر بسیاری از فروشگاه‌های حیوانات خانگی، مملو از جانورانی است که از روش‌های غیرقانونی وارد کشور شده‌اند و به عنوان حیوان خانگی به فروش می‌رسند؛ حیواناتی مانند طوطی‌های استوایی، گونه‌های مختلف میمون‌ها، انواع مارها و خزندگان دیگر و حتی گونه‌هایی از عنکبوت‌ها.
بازار تجارت غیرقانونی گونه‌های وحشی تنها به جانوران ختم نمی‌شود. گیاهان و فراورده‌های گیاهی طبیعی نیز از آسیب‌های این بازار در امان نمانده‌اند. بسیاری درختان ارزشمند و دیرزیست مانند «سرخدار» در گوشه و کنار جنگل‌های کشور قطع می‌شوند تا چوب آنها، در بازارهای زیرزمینی عرضه شود.
برای بسیاری از شهرنشینان همواره این تصور وجود دارد که تجارت غیرقانونی گونه‌های وحشی و یا اعضای بدن و فراورده‌های آنها، تنها مربوط به جوامع بومی و سازمان‌های زیرزمینی است، اما چنین نیست. برعکس، بسیاری از کالاهای این بازارهای غیرقانونی مشتریان اصلی خود را در شهرها پیدا می‌کنند. یک مطالعه در سال ۲۰۱۰ نشان داد که تعداد ببرهایی که در ایالات متحده امریکا در اسارت نگه‌داشته می‌شوند، بیشتر از تعداد ببرهایی است که به صورت آزاد در طبیعت زندگی می‌کنند. ببر گربه‌سانی است که تنها در طبیعت قاره آسیا زندگی می‌کند اما بسیاری از افراد این گونه پس از زنده‌گیری از طبیعت، سر از باغ‌وحش‌ها و املاک شخصی افراد در شهرهای ایالات متحده و دیگر کشورها درآورده‌اند. گران‌قیمت‌ترین محصولات ساخته شده از عاج فیل‌ها در شهرها به فروش می‌رسند و مشتریان اصلی داروهای تقویت جنسی که از شاخ کرگدن‌ها تولید می‌شوند، شهرنشینان هستند. سوپ باله کوسه نیز از گران‌قیمت‌ترین غذاها در رستوران‌های کشور ژاپن است.
در ایران نیز شهرنشینان مشتریان اصلی کالاهای بازار زیرزمینی و غیرقانونی گونه‌های وحشی هستند. مشاهدات کارشناسان موسسه نشان می‌دهد بیشترین خریداران گوشت مرال (گوزن قرمز) در پارک ملی گلستان، شهروندانی از گرگان، مینودشت، مشهد و حتی تهران تشکیل می‌دهند. همینطور درباره گوشت آهو و بزوحشی و گوسفند وحشی پارک ملی بمو در استان فارس که بیشترین خریداران آنها، اهالی شهر شیراز هستند. در بازار شهرهای بزرگی چون تهران می‌توان مجسمه‌هایی گران‌قیمت از چوب درخت سرخدار یافت. بسیاری از رستوران‌های شمال کشور در فصل پاییز و زمستان از مسافران با گوشت پرندگان مهاجر وحشی پذیرایی می‌کنند؛ مسافرانی که از شهرهای بزرگی مانند و تهران و کرج تعطیلات خود را در استان مازندران و گیلان می‌گذرانند. پس مشتریان اصلی این بازار را شهرنشینانی تشکیل می‌دهند که اتفاقا اکثر آنها به دور از طبیعت و زیستگاه‌های طبیعی زندگی می‌کنند. تا زمانی که مشتریانی در شهرها برای کالاهای این بازارهای زیرزمینی وجود دارند، کشتار و زنده‌گیری حیوانات نیز ادامه خواهد داشت.
روز جهانی محیط زیست امسال با تمرکز بر تجارت گونه‌های وحشی و آسیب‌های این تجارت به محیط زیست جهان برگزار می‌شود. سازمان ملل متحد از همه مردم می‌خواهد تا اگر به طبیعت می‌روند، تنها با هدف زندگی بخشیدن و لذت از آن این کار را انجام دهند. شاید مهم‌ترین کاری که باید انجام دهیم، این باشد که پیش از خرید هر کالایی، کمی درباره پیشینه آن اطلاعات به دست آوریم. شاید آن گنجه چوبی زیبا و گرانقیمت، از چوب درختی نادر و در معرض انقراض ساخته شده باشد یا غذای لذیذ و خاص آن رستوران، از گوشت پرنده‌ای در معرض انقراض تهیه شده باشد. یا آن حیوان دوست‌داشتنی مغازه فروش حیوانات، از طریق راه‌های غیرقانونی از طبیعت زنده‌گیری شده و به مغازه‌های شهر ما رسیده است. بدانیم با هر میزان پولی که صرف خرید این کالاها می‌کنیم، خود را در رونق دادن به تجارت غیرقانونی گونه‌های وحشی سهیم کرده‌ایم.

 

Share This: