«
«
حفاظت از پلنگ ایرانی در پارک ملی گلستان
حفاظت از پلنگ ایرانی در پارک ملی گلستان

پروژه حفاظت از پلنگ ایرانی در پارک ملی گلستان بر پایه ایجاد الگوهای مشارکتی برای حفاظت از گونه های پرچم و درخطر انقراض ایران طراحی و اجرا شد. سال ها تلاش سازمان های متولی حفاظت از طبیعت ایران با روش‌هایی که بیشتر بر اساس توان فیزیکی ماموران این سازمان ها و تلاش هایی که بیشتر بر اساس مقابله با متعرضین به پارک های ملی بنا شده است فقط توانسته تضمین کننده حفاظت بخش اندکی از این سرمایه‌های ارزشمند کشورمان باشد. حفاظت با تکیه صرف بر منع مردم از بهره‌‌‌مندی از مواهب پارک های ملی مدت‌هاست که در همه جای دنیا به بن‌بست رسیده است. در نتیجه، حفاظت کارامد تلاش برای ساختن بسترهای لازم برای مشارکت مردم در حفاظت و همچنین بهرمندی از منافع این طبیعت بکر را طلب می کند.
پارک ملی گلستان به عنوان اولین پارک ملی ایران و یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره جهان با تهدیدات متفاوتی رو به روست. برای نمونه در چند دهه گذشته شکار غیر مجاز صدمات زیادی را به این پارکی ملی ارزشمند وارد آورده است. از سوی دیگر، پس ازانقراض شیر ایرانی و ببر مازندران، پلنگ ایرانی بزرگترین گربه‌سان ایران است و حفاظت از آن به نوعی نشانگر اراده و همت ایرانیان در حفاظت از حیات وحش ایران خواهد بود. بنا براین، پارک ملی گلستان و پلنگ ایرانی در کنار یکدیگر ترکیب مناسبی برای ایجاد یک الگوی درست برای حفاظت مشارکتی محسوب می‌شود .

 

فاز اول :

در آغاز برنامه حفاظتی این پروژه به بررسی وضعیت جمعیتی پلنگ ایرانی در پارک ملی گلستان پرداختیم. در سایه این بخش از تحقیقات توانستیم، علاوه بر بررسی وضعیت جمعیتی پلنگ در پارک، تصویری کلی از تهدیدات و مشکلات پارک ملی گلستان به دست آوریم. برای انجام این بخش از پروژه حدود ۴۰ دوربین تله‌ای برای برآورد جمعیت پلنگ در پارک ملی گلستان به خدمت گرفته شد. در این اقدام پارک ملی که خود از دو بخش زیستگاه جنگلی و زیستگاه نیمه‌بیابانی تشکیل شده است به سه قسمت تقسیم گردید که در آن زیستگاه نیمه‌بیابانی به عنوان یک قسمت در نظر گرفته شد و قسمت جنگلی به دوقسمت شمال جاده آسیایی و جنوب جاده آسیایی تقسیم گردید. در این برنامه که در حدود ۵ ماه کاری به طول انجامید، در ۸۳ ایستگاه در پارک ملی دوربین تله‌ای نصب شد. در ابتدای کار با مفقود شدن تدریجی تعدادی از دوربین‌های تله‌ای تیم تحقیقاتی با مشکلاتی مواجه شد که خود بر اطلاعات پروژه می‌افزود چرا که ناپدید شدن دوربین‌ها دلیل خوبی برای میزان نسبتا زیاد حضور و تردد غیرمجازدر پارک ملی بود. پس از آگاهی از این معضل با تدبیر گروه پژوهشی پروژه و مدیریت حفاظت محیط زیست استان گلستان چند تن از شکارچیان پرسابقه پارک شناسایی و برای ادامه کار دوربین گذاری به خدمت پروژه تحقیقاتی در آمدند. به این ترتیب یکی از اولین گام‌های هرچند کوچک مشارکت مردم محلی در حفاظت پارک ملی گلستان برداشته شد.

برای اطلاعات بیشتر از چگونگی انجام این بخش از پروژه و دستاوردهای آن می‌توانید به گزارش پایانی فاز اول پروژه رجوع کنید.

 

فاز دوم :

بررسی انگیزه‌های شکار غیر مجاز در پارک ملی گلستان

یافته‌های این پروژه نشان داد که در حال حاضر شکار غیرمجاز طعمه‌های پلنگ به عنوان یکی از مهمترین تهدیدهای پارک ملی گلستان و پلنگ ایرانی مطرح است. همین واقعیت نیاز جدی برای شناسایی علل و بررسی انگیزه های شکار را به عنوان قدم بعدی مورد نیاز در این پروژه مشخص کرد. با آگاهی دقیق از انگیزه‌های شکار غیرمجاز در این منطقه می‌توان در راستای کاهش و کنترل این تهدید جدی برای پارک ملی گلستان قدم برداشت. برای انجام این بخش مطالعاتی از این پروژه یک رشته مصاحبه‌ به شیوه‌ی نیمه‌ساختمند با شکارچیان وهمچنین مسئولان محلی برنامه‌ریزی و اجرا شده است. برای تکمیل اطلاعات و تحلیل دقیق آن نیاز به بررسی‌های بیشتر داریم و لذا مصاحبه های بیشتری را با گروه‌های گوناگون مردم در دست اجرا داریم.

فاز دوم پروژه حفاظت از پلنگ در پارک ملی گلستان (پژوهش اجتماعی)

 

 

برای مشاهده عکس‌های بیشتر از پروژه به این لینک مراجعه کنید.

 

خبرهای مرتبط:

وقتی شکارچیان برای حفاظت پلنگ پارک ملی گلستان تلاش می‌کنند / روزنامه اعتماد 

 

Share This: