«
«
طبیعت‌گردی مسئولانه
طبیعت‌گردی مسئولانه

        طبیعت‌گردی به دوشیوه پیاده‌روی با کوله بار یا با خودروی دودیفرانسیل در سال‌های اخیر در میان شمار زیادی از ایرانیان، به ویژه جوانان، بسیار مرسوم شده است. علاوه برآن، طبیعت‌گردی سازمان یافته که توسط موسسات تورگردان اجرا می شود نیز به سرعت رو به گسترش  بوده است.

        با توجه به آثاری که حضور طبیعت‌گردان می‌تواند بر حیات‌وحش و زیستگاه‌های آنها و نیز بر جوامع محلی ساکن در مناطق غیر شهری بگذارد، یک رشته اصول اخلاقی و حرفه‌ای باید در نظر گرفته‌ شود. من از اوان نوجوانی علاقه وافری به طبیعت‌گردی داشته‌ام و در دوره‌های گوناگون زندگی خود تجربه‌های زیادی از انواع طبیعت گردی در ایران و خارج را پشت‌سر گذرانده‌ام. یکی از مشاهداتی که در سال‌های اخیر داشته‌ام شلوغی بیش از حد مناطقی است که برای طبیعت‌گردان به جاذبه های خاصی تبدیل شده‌اند. حضور بیش‌از‌حد گردشگران که با انواع آلودگی‌های صوتی همراه است امکان بهره گیری از آواهای دلنشین طبیعی و تجربه عمیق در طبیعت بودن را کاهش داده است. در برخی کشورها برای کاهش ازدحام مقرراتی وضع می‌کنند که گردشگران با ثبت نام قبلی و تا یک سقف معین وارد مناطق شوند. در ایران چنین قواعدی را نداریم و قوانین یا دستور‌العمل‌های محدود‌کننده‌ای که گاه‌ و بیگاه صادر می‌شود بیشتر ناظر بر حفظ شئونات است.

        در زیر تلاش می‌کنم فهرستی از چند اصل اخلاقی کلی را برای طبیعت‌گردان ارائه دهم. بدیهی‌است که این فهرست تنها شامل کلیات است و یک منشور اخلاقی جامع و مانع برای طبیعت‌گردان محسوب نمی‌شود. در نوشته‌های بعدی تلاش خواهم کرد تا در ارتباط با هر بند اصول زیر توضیحات عملی و جامع‌تری را ارائه دهم.

۱ –  در طبیعت‌گردی باید به حقوق همه زیستمندان منطقه‌ای که وارد می‌شویم احترام بگذاریم، چه مردم بومی آن منطقه و چه حیات‌وحش و گیاهان آنجا.

۲ –  طبیعت‌گرد هرگز آسیبی به زیستگاه موجودات زنده نمی‌زند.

۳ –  همواره باید محیط طبیعی را آن گونه که پیش از ورود ما بوده است ترک کنیم.

۴ –  توجه داشته باشیم که حضور ما در محیطی طبیعی ناگزیر نوعی اختلال در فرایند طبیعی است، بنابراین باید بکوشیم این اختلال را به حداقل ممکن برسانیم.

۵ –  همواره در طبیعت‌گردی، مانند هرگونه بهره‌برداری از منابع‌طبیعی، به پایداری فعالیت خود بیاندیشیم؛ یعنی به این موضوع که چه‌گونه عمل کنیم تا همیشه امکان تکرار آن را داشته باشیم.

نوشته: کاووس سیدامامی

Share This: